KG:013:2026:3 Op welke wijze maakt de optie ‘autonoom rijden’ onderdeel uit van de catalogusprijs?

Publicatiedatum 09-11-2026, 12:40 | Laatste update 09-11-2026, 12:40 | Standpunt

Aanleiding

Bepaalde motorrijtuigen zijn uitgerust met de optie ‘autonoom rijden’. Onder ‘autonoom rijden’ wordt één van de niveaus van de SAE Levels of Driving Automation bedoeld, variërend van Lane Keeping System en Adaptive Cruise Control tot aan volledig zelfrijdend zonder menselijke chauffeur.

Het komt voor dat de optie achteraf, zijnde ná inschrijving in het kentekenregister, wordt geactiveerd. Voor de activering en het gebruik van de optie vindt een eenmalige betaling plaats of er wordt een abonnement afgesloten met periodieke betalingen.

In de praktijk is onduidelijk of de optie ‘autonoom rijden’, die achteraf geactiveerd wordt, onderdeel uitmaakt van de catalogusprijs. Hierbij is een relevant aspect dat met het oog op deze achteraf te activeren opties door de fabrikant soms reeds af-fabriek specifieke voorzieningen worden aangebracht aan het motorrijtuig.

Vragen

1. Telt een af-fabriek geleverde voorziening voor een achteraf te activeren optie mee in catalogusprijs?
2. Telt een eenmalige betaling of een periodiek betaald abonnementsbedrag dat wordt voldaan voor de activering van een optie ná de inschrijving in het kentekenregister mee in de catalogusprijs?

Antwoorden

1. Ja, de af-fabriek geleverde voorziening maakt onderdeel uit van de catalogusprijs op grond van artikel 9, tiende lid, van de Wet op de belasting van personenauto's en motorrijwielen 1992 (hierna: Wet BPM 1992).
2. Nee, zowel een betaling ineens als een periodiek betaald abonnementsbedrag voor een activering achteraf zijn niet begrepen in de catalogusprijs op grond van artikel 9, vijfde lid en zesde lid, Wet BPM 1992.

Beschouwing

In artikel 9 van de Wet BPM 1992 is onder meer geregeld hoe de catalogusprijs van een motorrijtuig wordt bepaald.

In artikel 9, vijfde lid, Wet BPM 1992 staat dat:

“onder catalogusprijs wordt verstaan de in Nederland door de fabrikant of importeur publiekelijk kenbaar gemaakte prijs welke naar zijn inzicht bij verkoop aan de uiteindelijke afnemer valt te berekenen”.

Artikel 9, zesde lid, Wet BPM 1992 fixeert de catalogusprijs voor een nieuw motorrijtuig op de dag dat het motorrijtuig in het kentekenregister wordt ingeschreven. Artikel 9, tiende lid, Wet BPM 1992 schrijft voor dat indien een motorrijtuig is voorzien van extra toebehoren (lees: een “optie” die af-fabriek is aangebracht), de waarde hiervan in de catalogusprijs wordt begrepen. Het tiende lid van dit artikel luidt:

“Wanneer een personenauto, een motorrijwiel of een bestelauto een bijzondere uitvoering heeft of is voorzien van extra toebehoren, wordt de waarde daarvan in de catalogusprijs begrepen, uitgezonderd de waarde van voorzieningen die niet zijn aangebracht door of namens de fabrikant of de importeur.”

In de praktijk zijn de volgende situaties te onderscheiden:

1. De optie is onderdeel van de uitvoering van het motorrijtuig bij levering af-fabriek;
2. Hardware of andere voorzieningen voor de optie zijn aanwezig af-fabriek, activeren gebeurt na inschrijving in het kentekenregister;
3. De optie wordt na inschrijving in het kentekenregister ingebouwd: zowel hardware als software.

Situatie 1

De optie vormt een extra toebehoren en is onderdeel van de catalogusprijs op grond van artikel 9, tiende lid, Wet BPM 1992.

Situatie 2

De af-fabriek geleverde voorziening maakt onderdeel uit van de catalogusprijs op grond van artikel 9, tiende lid, Wet BPM 1992. Als het voor activering van bepaalde opties nodig is dat het motorrijtuig af-fabriek is voorzien van voorzieningen die bij de productie in de fabriek worden aangebracht, mag de waarde van die voorzieningen niet worden afgetrokken van de catalogusprijs op grond van de motivering dat de betreffende optie eerst kan worden gebruikt na activering achteraf tegen betaling.

Een betaling ineens of een periodiek betaald abonnementsbedrag is niet begrepen in de catalogusprijs op grond van artikel 9, vijfde lid en zesde lid, Wet BPM 1992. De betaling is namelijk geen onderdeel van de prijs die de fabrikant of importeur berekent aan de afnemer bij aanvang van de dag waarop het motorrijtuig wordt ingeschreven in het kentekenregister.

Situatie 3

De optie vormt geen extra toebehoren, omdat de hardware en de software na inschrijving in het kentekenregister zijn ingebouwd. De waarde van de optie vormt hierdoor geen onderdeel van de catalogusprijs op grond van artikel 9, vijfde lid en zesde lid, Wet BPM 1992.