KG:210:2025:18 Creator royalty fee
Publicatiedatum 10-02-2026, 15:06 | Laatste update 10-02-2026, 15:06 |
Aanleiding
De activiteiten van X, een in Nederland gevestigde ondernemer, bestaan uit de ontwikkeling en verkoop van unieke digitale afbeeldingen gekoppeld aan NFT’s (Non Fungible Tokens). NFT’s zijn unieke tokens die worden vastgelegd op een blockchainnetwerk en de kenmerken bevatten van een specifiek (digitaal) object zoals een foto, afbeelding, video, kunstwerk of geluidsbestand. De NFT’s vormen een bewijs van eigendom van het specifieke object. Dit komt niet noodzakelijkerwijs overeen met traditionele juridische rechten zoals eigendomsrecht of auteursrecht op het kunstwerk zelf. Via zijn private key bezit de eigenaar het enige recht tot de NFT en kan de NFT worden overgedragen.
NFT’s worden met behulp van een smart contract gemaakt. Een smart contract is een digitale vastlegging op een blockchainnetwerk en voert automatisch een vooraf vastgestelde opdracht uit als aan vooraf vastgestelde voorwaarden is voldaan. In een smart contract van een NFT zijn de regels opgeslagen waaraan de NFT onderhevig is. In het smart contract van het NFT wordt bijvoorbeeld vastgelegd of een NFT kan worden verhandeld, waar de NFT kan worden verhandeld en onder welke voorwaarden.
X heeft in het smart contract van de NFT vastgelegd dat de NFT kan worden verhandeld. Ook is vastgelegd dat X bij iedere doorverkoop, zijnde een verkoop van de NFT die plaatsvindt na de initiële verkoop door X, een percentage krijgt van de koopprijs (de zogenoemde creator royalty fee). Het smart contract kan later niet worden aangepast. Dat de creator royalty fee aan X wordt betaald, vloeit voort uit het smart contract en is daardoor bij alle partijen bekend.
Elke keer als een NFT van X wordt doorverkocht, ontvangt X als gevolg van het smart contract automatisch de creator royalty fee van de koper. X heeft geen invloed op de hoogte van de prijs bij doorverkoop. Een partij die de NFT wil kopen, kan de NFT niet verkrijgen zonder te voldoen aan de voorwaarden van het smart contract en daarmee (de betaling van) de creator royalty fee.
Op grond van bepaalde in artikel 37e Wet op de omzetbelasting 1968 wordt de ondernemer die in Nederland woont of is gevestigd, geacht zijn prestaties in Nederland te verrichten, voor zover hij niet aan de hand van boeken en bescheiden of andere gegevensdragers het tegendeel aantoont.
Vraag
Vormt de creator royalty fee een vergoeding voor een prestatie?
Antwoord
Ja, de creator royalty fee vormt een vergoeding voor een prestatie.
Beschouwing
De creator royalty fee vormt een vergoeding voor een prestatie, omdat de betaling plaatsvindt in het kader van een rechtsbetrekking tussen X en elke opvolgende koper, waarbij over en weer prestaties worden uitgewisseld.
Volgens artikel 2, eerste lid, onderdeel c, van de btw-richtlijn zijn diensten die binnen het grondgebied van een lidstaat door een als zodanig handelende belastingplichtige onder bezwarende titel worden verricht, aan btw onderworpen.
Uit vaste rechtspraak van het Hof van Justitie vloeit voort dat een dienst slechts onder bezwarende titel wordt verricht en dus belastbaar is wanneer tussen de verrichter en de ontvanger van de dienst een rechtsbetrekking bestaat waarbij over en weer prestaties worden uitgewisseld. De door de dienstverrichter ontvangen vergoeding moet ook de werkelijke tegenwaarde vormen van de aan de ontvanger verleende dienst. Dit is het geval wanneer er een rechtstreeks verband bestaat tussen de verrichte dienst en de ontvangen tegenprestatie. De betaalde bedragen vormen de daadwerkelijke tegenprestatie voor de individualiseerbare dienst die is verricht in het kader van een dergelijke rechtsbetrekking waarbij over en weer prestaties worden uitgewisseld (zie HvJ EU 21 januari 2021, C-501/19 (UCMR – ADA Asociaţia pentru Drepturi de Autor a Compozitorilor), ECLI:EU:C:2021:50, punt 31 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
De mogelijkheid tot (door)verkoop van de NFT en de vergoeding die X ontvangt, de creator royalty fee, vloeien voort uit het smart contract dat door X is opgesteld. Met het smart contract heeft X het mogelijk gemaakt voor (toekomstige) kopers om de NFT te kunnen verkrijgen en doorverkopen. Indien een partij besluit over te gaan tot de koop van een NFT gemaakt door X, dan dient deze koper dit te doen onder de voorwaarden van het smart contract van X. Hieronder valt ook de betaling van de creator royalty fee. Bij iedere doorverkoop ontstaat een rechtsbetrekking tussen X en de partij die op dat moment de NFT koopt, waarbij X deze koper tegen betaling van de creator royalty fee toestemming verleent om de NFT onder de door X gestelde voorwaarden in de toekomst te mogen doorverkopen.
Er is sprake van een rechtstreeks verband tussen de creator royalty fee en het verlenen van toestemming door X. Zonder de betaling van de creator royalty fee, als onderdeel van de totale koopprijs, zal de overdracht van de NFT niet plaatsvinden. De creator royalty fee vormt aldus de werkelijke tegenwaarde voor een dienst verricht door X.
Dat het verlenen van toestemming en het proces van betaling aan X geautomatiseerd en dus zonder (directe) tussenkomst van X plaatsvinden, maakt het standpunt niet anders. Dit is immers inherent aan transacties die plaatsvinden op basis van een smart contract.
Aan vorengenoemd standpunt wordt ook geen afbreuk gedaan door het arrest van het HvJ van 19 december 2018, C-51/18 (Europese Commissie tegen Republiek Oostenrijk), ECLI:EU:C:2018:1035. In deze zaak ontstond geen rechtsbetrekking waarbij over en weer prestaties werden uitgewisseld en vormde de betaling niet de werkelijke tegenwaarde van een verleende dienst (zie ook UCMR – ADA Asociaţia pentru Drepturi de Autor a Compozitorilor, eerder aangehaald, punt 38). In tegenstelling tot die zaak is X wel (indirect) betrokken bij iedere doorverkoop. Dit doet hij door het vastleggen van de mogelijkheid tot en het opnemen van voorwaarden omtrent verkoop in combinatie met de verplichting tot het betalen van de creator royalty fee in het smart contract van de NFT. Verkoper en koper kunnen niet autonoom afspraken maken zonder zich daarbij te conformeren aan de voorwaarden van X. Bij iedere verkoop ontstaat dus ook een rechtsbetrekking met X.