KG:214:2026:1 Duur bewaarplicht verkeersgegevens telecomproviders

Publicatiedatum 12-03-2026, 16:25 | Laatste update 12-03-2026, 16:25 | Standpunt

Aanleiding

Op grond van artikel 52, vierde lid, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (hierna: AWR) dienen administratieplichtigen hun administratie zeven jaar te bewaren. Bij de aanbieders als bedoeld van 11.5, eerste lid, van de Telecommunicatiewet (hierna: TW)  (hierna: telecomproviders) behoren tot de administratie onder meer de verkeersgegevens en de reflectie daarvan in de specificatie bij de factuur. Er is daarom op grond van artikel 52 AWR een wettelijke verplichting om deze gegevens te bewaren. De inspecteur vraagt zich af of de telecomproviders aan deze fiscale bewaartermijn kunnen worden gehouden gelet op artikel 11.5, tweede lid, TW dat voorschrijft dat de verkeersgegevens al eerder moeten worden vernietigd.

Vraag

Mogen telecomproviders verkeersgegevens vóór het einde van de fiscale bewaartermijn (artikel 52 AWR) vernietigen, ten einde te voldoen aan artikel 11.5, tweede lid, TW?

Antwoord

Ja.

Wettelijk kader

De fiscale bewaarplicht is neergelegd in artikel 52 AWR en luidt voor zover van belang als volgt:

“1. Administratieplichtigen zijn gehouden van hun vermogenstoestand en van alles betreffende hun bedrijf, zelfstandig beroep of werkzaamheid naar de eisen van dat bedrijf, dat zelfstandig beroep of die werkzaamheid op zodanige wijze een administratie te voeren en de daartoe behorende boeken, bescheiden en andere gegevensdragers op zodanige wijze te bewaren, dat te allen tijde hun rechten en verplichtingen alsmede de voor de heffing van belasting overigens van belang zijnde gegevens hieruit duidelijk blijken.

2. (…)

4. Voorzover bij of krachtens de belastingwet niet anders is bepaald, zijn administratieplichtigen verplicht de in de voorgaande leden bedoelde gegevensdragers gedurende zeven jaar te bewaren.”

Het begrip verkeersgegevens is gedefinieerd in artikel 11.1, onder b, TW en luidt als volgt:

“verkeersgegevens: gegevens die worden verwerkt voor het overbrengen van communicatie over een elektronisch communicatienetwerk of voor de facturering ervan;”

Het verwerken, vernietigen en anonimiseren van verkeersgegevens is neergelegd in artikel 11.5 TW en luidt voor zover van belang als volgt:

"1. De aanbieder van een openbaar elektronisch communicatienetwerk en de aanbieder van een openbare elektronische communicatiedienst verwijderen dan wel anonimiseren de door hen verwerkte en opgeslagen verkeersgegevens met betrekking tot abonnees of gebruikers, zodra deze verkeersgegevens niet langer nodig zijn ten behoeve van de overbrenging van communicatie, onverminderd het tweede, derde en vijfde lid.

2. De aanbieder mag verkeersgegevens verwerken die noodzakelijk zijn voor facturering, waaronder het opstellen van een factuur voor een abonnee of voor degene die zich tegenover de aanbieder rechtens verbonden heeft die factuur te voldoen, dan wel ten behoeve van een betaling van verleende toegang. De verkeersgegevens mogen worden verwerkt tot het einde van de wettelijke termijn waarbinnen de factuur in rechte kan worden betwist of de betaling in rechte kan worden afgedwongen.

(…)”

Artikel 11.13 TW bevat een uitzondering op de vernietigingsplicht van onder meer artikel 11.5 TW en luidt voor zover van belang als volgt:

“1. Aanbieders van openbare elektronische communicatienetwerken en openbare elektronische communicatiediensten kunnen de artikelen 11.5, 11.5a en 11.9, eerste lid, buiten toepassing laten, indien dit noodzakelijk is in het belang van:

a. de nationale veiligheid;

b. de voorkoming, opsporing en vervolging van strafbare feiten;

c. de bescherming van een persoon die in levensgevaar verkeert.

2. De verkeers- en locatiegegevens die de aanbieders van openbare elektronische communicatienetwerken of openbare elektronische communicatiediensten bewaren op grond van artikel 13.2a, tweede lid, worden door de aanbieders niet voor andere doelen verwerkt, tenzij het gegevens betreft waarvan de verwerking op grond van de artikelen 11.5 en 11.5a is toegestaan en de verwerking plaatsvindt met inachtneming van die artikelen.
3. (…)”

Kortere bewaartermijn verkeersgegevens

Verkeersgegevens
Verkeersgegevens zijn gegevens die worden verwerkt voor het overbrengen van communicatie over een elektronisch communicatienetwerk of voor de facturering ervan (artikel 11.1, onder b, TW, een directe omzetting van artikel 2, onder b, van de e-Privacyrichtlijn). In de memorie van toelichting bij de TW (Kamerstukken II 2003/04, 28851, nr. 3, p. 151) is ten aanzien van verkeersgegevens onder meer het volgende opgemerkt:

“Waar het gaat om spraaktelefonie kan men onder meer de volgende verkeersgegevens onderscheiden: oproepende en opgeroepen nummer, begin en einde van de oproep (tijdstip), duur van de oproep en – waar het mobiele telefonie betreft – ook de locatiegegevens (gegevens betreffende de basisstations).”

Verwerking en vernietiging van verkeersgegevens
Artikel 11.5 TW regelt wanneer telecomproviders verkeersgegevens mogen verwerken en wanneer zij deze verkeersgegevens moeten verwijderen dan wel anonimiseren. Artikel 11.5, tweede lid, TW bepaalt dat telecomproviders verkeersgegevens mogen verwerken die noodzakelijk zijn voor facturering en dat de verkeersgegevens mogen worden verwerkt tot het einde van de wettelijke termijn waarbinnen de factuur in rechte kan worden betwist of de betaling in rechte kan worden afgedwongen.

In artikel 11.13 TW zijn uitzonderingen op de hoofdregel opgenomen. Uit artikel 11.13, eerste lid, TW volgt dat artikel 11.5 TW alleen buiten toepassing mag worden gelaten, indien dit noodzakelijk is in belang van de nationale veiligheid of de voorkoming, opsporing en vervolging van strafbare feiten of de bescherming van een persoon die in levensgevaar verkeert. De TW voorziet echter niet in een uitzondering voor de heffing van rijksbelastingen.

Verhouding AWR en TW

In artikel 52, vierde lid, AWR is een bewaartermijn van zeven jaar voor de administratie van administratieplichtigen opgenomen. Dit is een langere termijn dan in artikel 11.5, tweede lid, TW is opgenomen. Er is dus sprake van twee wetten in formele zin met twee normen welke niet met elkaar te verenigen zijn. De vraag is dan ook welke conflictregel hier moet worden toegepast. Van belang is dat artikel 11.5, tweede lid, TW een directe omzetting is van artikel 6, tweede lid, van de e-Privacyrichtlijn. In HvJ EG 15 juli 1964, zaak 6/64, ECLI:EU:C:1964:66 (Costa/E.N.E.L.) is beslist dat het Unierecht voorrang heeft boven het nationale recht. Deze voorrang geldt ook voor het secundaire Unierecht, zie bijvoorbeeld HvJ EG 14 februari 1984, zaak 278/82, ECLI:EU:C:1984:59 (Rewe en Hauptzollämter) r.o. 29. Als gevolg van het Unierechtelijk voorrangsbeginsel dient artikel 52, vierde lid, AWR dan ook buiten toepassing te worden gelaten voor zover dit in strijd is met artikel 11.5, tweede lid, TW.

Conclusie

Verkeersgegevens vallen onder de administratie- en bewaarplicht zoals neergelegd in artikel 52 AWR. De duur van de bewaarplicht van verkeersgegevens door telecomproviders wordt echter beperkt door artikel 11.5, tweede lid, TW.