KG:204:2026:20 renseigneringsplicht bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering commissarissen
Publicatiedatum 17-11-2026, 9:27 | Laatste update 17-11-2026, 9:27 |
Aanleiding
Een inhoudingsplichtige in de zin van artikel 6 van de Wet op de loonbelasting 1964 (hierna: Wet LB 1964) sluit voor onder meer haar commissarissen een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering (hierna: BAV) af. De inhoudingsplichtige is verzekeringsnemer en betaalt de door haar verschuldigde premies aan de verzekeraar. Deze premies worden niet verhaald op de commissarissen. De commissarissen zijn de verzekerden.
De verzekering dekt de kosten ter zake van de schade die de commissaris persoonlijk verschuldigd is en waarvoor de werkgever geen vrijwaring kan of mag geven. De verzekeraar betaalt de kosten rechtstreeks namens de commissaris aan de werkgever respectievelijk de betreffende derde. De belangrijkste uitsluitingsgronden waarbij de dekking vervalt, zijn fraude, opzet en bewust roekeloos gedrag van de commissaris.
Een aantal commissarissen werkt via hun besloten vennootschap (hierna: bv) en ontvangt de beloning in die bv. Andere commissarissen verrichten hun werkzaamheden rechtstreeks en ontvangen hun beloning in persoon. Er is geen sprake van opting-in als bedoeld in artikel 4, onderdeel f, Wet LB 1964.
Vraag
Geldt de renseigneringsverplichting van artikel 22a, eerste lid, van het Uitvoeringsbesluit inkomstenbelasting 2001 (hierna: UBIB 2001) voor de door de inhoudingsplichtige betaalde en niet verhaalde premies voor de BAV?
Antwoord
Ja. De inhoudingsplichtige moet de niet verhaalde premies voor de BAV renseigneren aan de Belastingdienst.
Beschouwing
1 Wet- en regelgeving
Artikel 10.8 van de Wet inkomstenbelasting 2001 (hierna: Wet IB 2001) bevat een delegatiebepaling op grond waarvan aan aangewezen administratieplichtigen een aanvullende gegevens- en inlichtingenplicht wordt opgelegd. Op grond van deze aanvullende verplichtingen zijn administratieplichtigen gehouden de betreffende gegevens en inlichtingen spontaan te renseigneren aan de inspecteur. Van belang is dat artikel 10.8 Wet IB 2001 niet spreekt over betalingen, maar in algemene zin verwijst naar gegevens en inlichtingen waarvan kennisneming relevant kan zijn voor de belastingheffing.
Deze delegatiebevoegdheid is nader uitgewerkt in artikel 22a UBIB 2001. Administratieplichtigen zijn op grond van het eerste lid van dit artikel onder meer inhoudingsplichtigen in de zin van de Wet LB 1964 die één of meer betalingen doen aan een natuurlijk persoon voor werkzaamheden of diensten verricht voor de inhoudingsplichtige of een daarmee verbonden vennootschap. De artikelsgewijze toelichting op artikel 22a UBIB 2001 spreekt eveneens over “betalingen voor werkzaamheden en diensten”. Zie het besluit van 7 juli 2021 tot wijziging van het Uitvoeringsbesluit inkomstenbelasting 2001, Stb. 2021, 358, p. 15.
Artikel 22a, tweede lid, UBIB 2001 sluit vervolgens betalingen ten aanzien van bepaalde werkzaamheden uit van de renseigneringsverplichting, daaronder begrepen betalingen ter zake waarvan een factuur is uitgereikt als bedoeld in artikel 34c, eerste lid, van de Wet op de omzetbelasting 1968 met daarop de vermelding van de omzetbelasting, bedoeld in artikel 35a, eerste lid, onderdeel j, van die wet. Blijkens de artikelsgewijze toelichting beoogt deze afbakening de aanvullende verplichtingen voor inhoudingsplichtigen te beperken tot betalingen die leiden tot belaste inkomsten. Zie het besluit van 7 juli 2021 tot wijziging van het Uitvoeringsbesluit inkomstenbelasting 2001, Stb. 2021, 358, p. 4-5.
Op grond van artikel 22a, zesde lid, UBIB 2001 kunnen vanuit doelmatigheidsoverwegingen beperkingen gelden ten aanzien van de renseigneringsverplichting. Dit is onder meer het geval als naar het oordeel van de inspecteur het gegevensbelang niet opweegt tegen de administratieve inspanning van de inhoudingsplichtige, of als de inspecteur de gegevens en inlichtingen onder door hem gestelde voorwaarden heeft vrijgesteld.
2 Kwalificeren vergoedingen in de vorm van goederen of diensten als betaling?
Een vergoeding voor werkzaamheden hoeft niet altijd uit geld te bestaan. Iemand kan ook worden betaald met goederen of diensten. Een betaling betekent immers dat er iets van waarde wordt overgedragen van de ene partij aan de andere, of dat nu in contanten is of in natura. Een betaling in natura kwalificeert als een beloning en vormt daarmee een voordeel in fiscale zin.
Doel en strekking van artikel 10.8 Wet IB 2001 in samenhang met artikel 22a UBIB 2001 zijn gelegen in het aanleveren van gegevens en inlichtingen om de Belastingdienst te voorzien van contra-informatie in de aanslagfase en de informatie ten behoeve van de vooringevulde aangifte. Het overkoepelende doel is adequate belastingheffing. Aangezien belastingheffing plaatsvindt over voordelen in brede zin, ligt het niet in de rede om de renseigneringsverplichting uitsluitend te beperken tot geldelijke betalingen. Juist bij betalingen in natura verkeert de Belastingdienst in een lastige positie om contra-informatie te verkrijgen. Daarbij is ook van belang dat artikel 22a UBIB 2001 het formulier IB-47 vervangt, aan de hand waarvan informatie aan de Belastingdienst werd verstrekt over uitbetalingen voor werkzaamheden en diensten die doorgaans in de resultaatsfeer vallen. Nu betalingen in natura ook tot een belastbaar resultaat uit overige werkzaamheden kunnen leiden, ligt het in de rede om deze ook onder de werking van artikel 22a UBIB 2001 te scharen.
Artikel 22a UBIB 2001 hanteert specifiek de bewoording “betaling”. De Wet IB 2001 gebruikt deze bewoording zeer beperkt, evenals het UBIB 2001. Hoewel dit een argument kan zijn om de renseigneringverplichting eng uit te leggen, hanteert de artikelsgewijze toelichting bij artikel 22a UBIB 2001 ook de termen inkomsten en inkomen in relatie tot betalingen. De letterlijke bewoording van artikel 22a UBIB 2001 is voor meerdere uitleg vatbaar, maar gelet op de betekenis van het begrip betaling en doel en strekking van de renseigneringsverplichting is de kennisgroep van mening dat ook betalingen in natura kwalificeren als betalingen in de zin van artikel 22a UBIB 2001 en daarmee onder de verplichting vallen.
3 Niet-verhaalde BAV-premies voor commissaris werkzaam zonder bv
Een commissaris die zijn werkzaamheden rechtstreeks verricht voor de betreffende inhoudingsplichtige ontvangt in persoon een betaling in natura ter hoogte van de niet-verhaalde BAV-premies. De inhoudingsplichtige dient de waarde van de betaling in natura zijnde de niet-verhaalde BAV-premies te renseigneren aan de Belastingdienst.
Een commissaris is in de regel geen ondernemer voor toepassing van de omzetbelasting, omdat de werkzaamheden niet zelfstandig worden verricht. Zie voor een nadere toelichting het besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 4 december 2024, nr. 2024-13987, Stcrt. 2024, 38545. In deze situaties vermelden eventuele facturen die de commissaris aan de inhoudingsplichtige stuurt daarom geen omzetbelasting: de werkzaamheden bevinden zich niet in de sfeer van de omzetbelasting. Ook als de commissaris een factuur uitreikt (al dan niet inclusief vermelding van de BAV-premies die vervolgens door de inhoudingsplichtige betaald en verrekend worden), geldt de uitzondering van artikel 22a, tweede lid, sub c, UBIB 2001 dus niet.
Of ruimte bestaat voor toepassing van artikel 22a, zesde lid, UBIB 2001 staat ter beoordeling van de inspecteur.
4 Niet-verhaalde BAV-premies voor commissaris werkzaam via eigen bv
Ten aanzien van een commissaris die zijn toezichthoudende activiteiten verricht via zijn bv geldt het volgende. Zoals uiteengezet in KG:204:2024:4 ontvangt de commissaris zijn betaling uit de rechtsbetrekking tussen de inhoudingsplichtige en de commissaris zelf (de natuurlijke persoon). Het storten van de betaling in zijn bv doet hier niet aan af.
De kennisgroep is van mening dat doel en strekking van artikel 22a UBIB 2001 ertoe leiden dat ook een betaling aan de bv van een commissaris voor diens werkzaamheden binnen de reikwijdte van deze bepaling valt. In eerste instantie ontvangt een commissaris de betaling (in natura) in persoon. Als sprake is van een bron van inkomen vormt een dergelijke betaling doorgaans resultaat uit overige werkzaamheden in de zin van de Wet IB 2001. Artikel 22a UBIB 2001 beoogt juist de aanlevering van gegevens en inlichtingen voor adequate belastingheffing in de Wet IB 2001. Het enkele feit dat is overeengekomen dat de betaling aan een door de commissaris beheerste rechtspersoon toekomt, maakt dit niet anders. Ontgaan van de renseigneringsverplichting zou anders relatief eenvoudig zijn.
Het voorgaande geldt naar de mening van de kennisgroep ook als sprake is van meerdere commissariaten ten aanzien waarvan de belastingplichtige stelt dat sprake is van een onderneming die is ingebracht in een bv. Zie KG:204:2024:4, onderdeel ‘Kwalificatie als sprake is van meerdere commissariaten’. Doel en strekking van de renseigneringsverplichting bieden de inspecteur juist de mogelijkheid om ten behoeve van belastingheffing te verifiëren of van een dergelijke inbreng sprake is. De inhoudingsplichtige kan daarnaast niet beoordelen of aan de voorwaarden voor een dergelijke inbreng is voldaan.
Gelet op het voorgaande valt een door de inhoudingsplichtige betaalde en niet-verhaalde BAV-premie ook onder de renseigneringsverplichting als de commissaris zijn betalingen in zijn bv ontvangt.
Ter zake van eventueel uitgereikte facturen en mogelijke toepassing van artikel 22a, zesde lid, UBIB 2001, geldt hetgeen in paragraaf 3 is opgemerkt ten aanzien van commissarissen die werkzaam zijn zonder bv.